អាថ៌កំបាំងទាក់ទងនឹងប្រភពដើមរបស់​ស្រា sake ជប៉ុន – ជា​ប្រភេទ​ស្រា​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់​ថ្វាយ​អាទិទេព

អាថ៌កំបាំងទាក់ទងនឹងប្រភពដើមរបស់ស្រា sake ជប៉ុន – ជា​ប្រភេទ​ស្រា​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​សម្រាប់ថ្វាយ​អាទិទេព។

ប្រសិនបើជាមនុស្សម្នាក់ដែលចូលចិត្តស្រា sake ជប៉ុន ប្រាកដណាស់ អ្នកប្រហែលជាមិនមែនគ្រាន់តែចង់ភ្លក់រសជាតិនៃ​ប្រភេទ​ស្រា​នេះ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ?

ក្រៅពីភ្លក់រសជាតិឈ្ងុយរបស់ស្រា ចូរយើងស្វែងយល់ ហើយរីករាយជាមួយនឹងស្រា sake មួយពែង យល់អំពីលំហូរវប្បធម៌ជប៉ុនដែលមានអាយុកាលជាង ២.០០០ ឆ្នាំ។ នោះក៏ជាភាពរីករាយមួយដែរ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបទពិសោធ និងបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្សពេញវ័យម្នាក់។

ជាពិសេសសម្រាប់សុភាពបុរស រៀបរាប់ប្រាប់មនុស្សស្រីដែលនៅក្បែរអំពីប្រវត្តិដ៏យូរអង្វែងរបស់ស្រា sake ក៏ជាការបង្ហាញពីចំណេះដឹង និងភាពទាក់ទាញខាងបញ្ញារបស់ខ្លួនផងដែរ។ ប្រហែលជារឿងនេះអាចជាចំណុចវិជ្ជមានក្នុងក្រសែភ្នែករបស់មនុស្សស្រីក៏ថាបាន។

ប្រវត្តិស្រា sake សម្រាប់ថ្វាយអាទិទេព

ដោយសារតែមានប្រភពដើមតាំងពីសម័យបុរាណ ដូច្នេះរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនៅតែមានចំណុចលម្អិត​ជាច្រើនមិនទាន់អាចកំណត់ច្បាស់។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា គេ​និយាយ​ថា ដំបូង​ស្រា sake ជប៉ុនជា​ប្រភេទស្រាដែលមានឈ្មោះថា Kuchikamizake (口噛み酒) ដែលមានន័យថា ស្រាត្រូវបាន​​ធ្វើ​​ឡើង​​​តាម​​​រយៈការ​​​ទំពារ​​បាយ​​ដោយ​​ប្រើ​​មាត់។

ប្រភេទស្រានេះធ្លាប់ត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់ប្រើក្នុងពិធីបុណ្យដឹងគុណរដូវប្រមូលផល និងពិធីបុណ្យ​​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​សម្រាប់​ថ្វាយ​ដល់​អាទិទេព។

មនុស្សជាច្រើនប្រហែលជាធ្លាប់ស្គាល់ Kuchikamizake តាមរយៈរឿងគំនូរជីវចលល្បីឈ្មោះ Your Name (君の名は) ព្រោះនេះជាចំណុចមួយក្នុងចំណោមចំណុចលម្អិតដែលដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងរឿង។

យោងតាមវិធីសាស្រ្តប្រពៃណី នារីរបាំ (មនុស្សស្រីព្រហ្មចារីនៅប្រាសាទ) ឬក្មេងស្រីបៀមបាយ (នៅ​​តំបន់​ខ្លះ​អាច​ជា​ដំឡូង ឬគ្រឿងផ្សំផ្សេងទៀត) ដាក់ចូលមាត់ ទំពារឱ្យសព្វ ហើយខ្ជាក់ដាក់ក្នុង​​ថូ។ បន្ទាប់មកល្បាយនេះត្រូវបានយកទៅផ្អាប់មួយរយៈពេលឱ្យឡើងជូរ។

តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ enzyme amylase ដែលមានក្នុងទឹកមាត់នឹងបំបែកម្សៅរបស់គ្រាប់ធញ្ញ​ជាតិ​ទៅជាជាតិស្ករ។ យូរៗទៅ មីក្រូសរីរាង្គដែលមានដោយធម្មជាតិក្នុងខ្យល់ ឬក្នុងគ្រឿងផ្សំស្រាប់​​​នឹង​​បន្ត​​ឡើង​​ជូរ​​បរិមាណ​​ស្ករ​​នោះ​​សម្រាប់​​ផលិត​​ជាតិ​​អាល់​កុល។

ប្រហែលជាប្រជាជនជប៉ុនកាលពី ២.០០០ ឆ្នាំមុនមិនទាន់យល់អំពីដំណើរការជីវគីមីដ៏ស្មុគស្មាញនោះ​ទេ។ យ៉ាងណាមិញ ដោយមធ្យោបាយណាមួយ ពួកគេបាន រកឃើញវិធីសាស្រ្តធ្វើស្រាដ៏ពិសេសនេះ ដែល​នេះ​នៅ​តែ​ជា​សំណួរ​ដ៏​អាថ៌កំបាំង​មួយ។

​ក្នុងរឿង Your Name, Kuchikamizake មិនមែនគ្រាន់តែត្រូវបានចាត់ទុកជាស្រាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងគោលគំនិត “Musubi” (結び) – ជាគោលគំនិតដែលមានអត្ថន័យ​ជ្រាល​ជ្រៅ​នៅ​ក្នុង​សាសនា​ស៊ីនតូ​របស់​ជប៉ុន។

តាមពិតទៅ គោលគំនិតនេះក៏មានក្នុងសាសនាស៊ីនតូផងដែរ – ដែលជាសាសនាដើមយូរបំផុតរបស់​ជប៉ុន។

ក្នុងសាសនាសុីនតូ “Musubi” ថែមទាំងត្រូវបានសរសេរជាអក្សរហានថា “産霊” ដែលបង្កប់អត្តន័យ​ផ្តល់​កំណើត ការផ្សារភ្ជាប់ និងវិញ្ញាណ។ នេះជាគោលគំនិតដ៏ពិសិដ្ឋ បង្ហាញពីថាមពលបង្កើត និង​ការ​ផ្សារ​ភ្ជាប់​រវាង​សត្វ​លោក។

ដោយសារតែប្រភពដើមផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យថ្វាយស្រាដល់អាទិទេព បង្កើតបានជាលក្ខណៈ​ខុស​គ្នា​រវាង​ស្រា sake ជប៉ុន និង​ប្រភេទ​ភេសជ្ជៈ​មាន​ជាតិ​អាល់កុលផ្សេងទៀតដូចជាស្រា​បៀរ ឬ​ស្រា។

ជាការពិតណាស់ ស្រា sake សព្វថ្ងៃនេះលែងត្រូវបានផលិតដោយប្រើវិធីសាស្ត្រទំពារបាយដូចជា Kuchikamizake កាលពីសម័យបុរាណទៀតហើយ។

ដោយផ្អែកលើដំណើរការឡើងជូរដោយធម្មជាតិ វិធីសាស្ត្រនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើកត្តាចៃដន្យ ងាយ​នឹង​បរាជ័យ ហើយក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាអនាម័យ និងសុវត្ថិភាពផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា ដាននៃវប្បធម៌នោះនៅតែត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងសិល្បៈផលិតស្រារបស់ជប៉ុននាសម័យបច្ចុប្បន្ន។

ដំណើរការយកមីក្រូសរីរាង្គសម្រាប់ធ្វើឱ្យឡើងជូរគេហៅថា Kamosu (醸す) មានន័យថាផ្អាប់ ឬធ្វើ​ឱ្យ​ឡើងជូរ។ ទ្រឹស្តីមួយបានបង្ហាញថាពាក្យនេះមានប្រភពមកពីកិរិយាស័ព្ទ Kamu (噛む) ដែល​មាន​ន័យ​ថា​ទំពារ – ជាភាសាដែលរំលឹកដល់វិធីសាស្រ្តផលិតស្រាបុរាណ។ (ទោះជាយ៉ាងណា ប្រភព​ដើម​នៃ​​ពាក្យ​​នេះ​​នៅ​​មាន​​ការ​​បក​​ស្រាយ​​ជា​ច្រើន​​ផ្សេង​​ទៀត)។

តើស្រា sake ក៏មានការបែងចែករវាងបុរស និងស្រ្តីដែលមែនទេ?

Sake ជប៉ុនត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទមានឈ្មោះថា Otoko-zake (男酒 – ស្រាបុរស) និង Onna-zake (女酒 – ស្រាស្រ្តី) ។ ភាពខុសគ្នានេះផ្តើមចេញពីលក្ខណៈពិសេសរបស់ប្រភពទឹកដែលប្រើ​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​ផលិត​ស្រា។

ទឹកដែលមានផ្ទុកសារធាតុរ៉ែកម្រិតខ្ពស់ដូចជាម៉ាញ៉េស្យូម ផូស្វ័រ និងប៉ូតាស្យូមត្រូវបានគេហៅថាទឹក​រឹង (硬水 – Kosui) ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រភេទទឹកដែលមានសារធាតុរ៉ែកម្រិតទាបត្រូវបានគេហៅ​ថា​ទឹក​ទន់ (軟水 – Nansui) ។

ជាទូទៅ Sake ដែលត្រូវបានដាំដោយទឹករឹងមានរសជាតិស្ងួត ជូរបន្តិច រសជាតិដិត និងមានអារម្មណ៍ខ្លាំងជាង។ ដូច្នេះហើយ ប្រភេទស្រានេះត្រូវបានប្រៀបប្រដូចដូចជាស្រាបុរស ហើយត្រូវបានគេហៅថា Otoko-zake ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ស្រាដែលត្រូវបានដាំដោយទឹកទន់តែងតែមានរសជាតិស្រាល ស្រទន់ ស្រួលផឹក ជួន​កាល​មាន​រស​ជាតិ​ផ្អែម​បន្តិច។ នេះជាប្រភេទស្រាស្រ្តី ដែលត្រូវបានគេហៅថា Onna-zake ។

ប្រជាជនជប៉ុនតែងតែមានពាក្យថា៖

“ស្រាបុរសតំបន់ Nada ស្រាស្រ្តីទឹកដី Kyoto” – (灘の男酒、京の女酒) ។

ឥឡូវនេះ Nada ស្ថិតនៅខេត្ត Hyogo ជាតំបន់ផលិតស្រាដ៏ល្បីឈ្មោះជាមួយនឹងតំបន់ Nada Gogo (灘五郷) ។ ម៉ាក​យី​ហោ​យូរ​ឆ្នាំ​ដូច​ជា Hakutsuru (白鶴), Kiku-Masamune (菊正宗) និង Kenbishi (剣菱) តែង​តែ​ត្រូវ​​បាន​ចាត់​ទុក​ដូច​ជា​តំណាង​ស្រា​បុរស។

ផ្ទុយទៅវិញ Kyoto – ដែលជារាជធានីបុរាណរបស់ជប៉ុនល្បីជាមួយនឹងប្រភេទស្រា sake មានរស​ជាតិ​ស្រទន់។ ម៉ាកល្បីៗដូច Gekkeikan (月桂冠), Tamano Hikari (玉乃光) និង Kizakura (黄桜) ជា​ប្រភេទ​ស្រា​ស្រ្តី​ដ៏​ល្បី​ឈ្មោះ។

ប្រសិនបើទៅជាមួយមនុស្សម្នាក់ចង់ផឹកស្រា sake លើកដំបូង ការដែលរើសយកស្រាស្រ្តីមានរស​ជាតិ​ស្រាល ដើម្បីឱ្យនាងអាចរីករាយផឹកស្រាជាលើកដំបូង ក៏បង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់បុរស​ពេញ​វ័យ​ម្នាក់​ផង​ដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា កម្រិតរឹងរបស់ទឹកមិនមែនជាកត្តាតែមួយគត់ដែលកំណត់ពីរសជាតិស្រានោះទេ។

វិធីសាស្ត្រផលិត ប្រភេទដំបែ និងកត្តាជាច្រើនទៀតក៏បង្កើតបានជាភាពខុសគ្នាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍​រវាង​ស្រា​ផង​ដែរ។

ដូច្នេះហើយ មធ្យោបាយដែលល្អបំផុតដើម្បីស្វែងយល់អំពីពិភពស្រា sake គឺទទួលយកបទពិសោធជាបន្តបន្ទាប់ ហើយភ្លក់ប្រភេទស្រាខុសៗគ្នា។

Sake – អាថ៌កំបាំងក្នុងការបង្កើនរសជាតិ Umami ក្នុងម្ហូបអាហារជប៉ុន

ក្នុងចំណោមអាថ៌កំបាំងដែលធ្វើឱ្យម្ហូបអាហារជប៉ុនមានភាពទាក់ទាញនោះគឺសមត្ថភាពស្វែង​រក និង​ការ​រួម​ផ្សំ​រស​ជាតិ Umami យ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ – ជាទូទៅត្រូវបានគេហៅថារសជាតិឆ្ងាញ់បែប​ធម្មជាតិ​របស់​អាហារ ឬ​រសជាតិ​​សាច់​ផ្អែម។

Umami ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារសជាតិមូលដ្ឋានទីប្រាំ ក្រៅពីរសជាតិទាំងបួនដូចជាផ្អែម ប្រៃ ជូរ និងល្វីង។ ទោះជាយ៉ាងណា មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងថាទស្សនៈនេះមានប្រភពដើមមកពីជប៉ុននោះទេ។ មុននឹងត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រសកល Umami ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជប៉ុនម្នាក់រកឃើញ និងស្រាវជ្រាវ។ សព្វថ្ងៃនេះ រសជាតិ Umami បានក្លាយជាទស្សនៈដ៏សំខាន់ ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងពិភពម្ហូបអាហារនៅទូទាំងពិភពលោក។

ជាប្រភេទគ្រឿងទេសទូទៅដែលបង្កើតបានជារសជាតិ Umami ក្នុងមុខម្ហូបសព្វថ្ងៃនេះ នោះគឺជា Ajinomoto – ជាប្រភេទគ្រឿងទេសដែលមនុស្សជាច្រើនធ្លាប់ប្រើ។

Sake មិនត្រឹមតែជាប្រភេទភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្ទុក axit amin ច្រើនផងដែរ ជាសមាសធាតុដែលរួមចំណែកដល់ការបង្កើតរសជាតិ Umami ពិសេស។ នេះជាមូលហេតុដែល sake អាចរួមបញ្ចូលយ៉ាងល្អជាមួយម្ហូបជប៉ុនជាច្រើនមុខ ជាពិសេសម្ហូបដែលប្រើទឹក Dashi ដែលមានសមាសធាតុបង្កើតរសជាតិ Umami ធម្មជាតិ។ នៅពេលដែលរួមបញ្ចូលជាមួយ sake សមាសធាតុបង្កើតរសជាតិអាចបំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក ជួយឱ្យមុខម្ហូបលាយបញ្ចូលគ្នា និងរសជាតិដិតជាងមុន។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹង sake ថែមទាំងអាចជួយបន្សាបក្លិនឆ្អាបរបស់ត្រីឆៅ។ ដូច្នេះហើយ ផឹក sake ជាមួយ sashimi ឬ sushi ជាការរួមបញ្ចូលគ្នាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។

បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុរសពេញវ័យម្នាក់មិនត្រឹមតែស្ថិតលើការផឹកស្រាប៉ុណ្ណោះទេ

ប្រសិនបើបុរសម្នាក់អាចគ្រប់គ្រងការសន្ទនាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ដោយនិយាយពីរឿងរ៉ាវវប្បធម៌មានអត្តន័យបែបនេះ អាចយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះនារីស្រស់ស្អាតដែលនៅក្បែរខ្លួន ពិត​ជា​មានភាព​ទាក់​ទាញ​ណាស់​មែន​ទេ?

នោះជាលក្ខណៈមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈដែលបង្ហាញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុរសតាមទស្សនៈរបស់ជប៉ុន។

ក្នុងភាសាជប៉ុន Tashinami (嗜み) មិនត្រឹមតែមានន័យថា ស្រលាញ់ ឬចូលចិត្តអ្វីមួយនោះទេ។ ពាក្យ​នេះ​ថែម​ទាំង​បង្កប់​ពី​ការ​យល់​ដឹង សមត្ថភាពផឹកមានកំណត់ និងរក្សាចិត្តគំនិត។

យោងតាមទស្សនៈវប្បធម៌ជប៉ុន បុរសដែលមានបុគ្គលិកលក្ខណៈចាស់ទុំបង្ហាញពីភាពស្ងប់ស្ងាត់ ថ្លៃ​ថ្នូរ ទទួលបានការគោរពពីមិត្តភក្ដិ និង​មាន​ភាព​ទាក់​ទាញ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​ក្រសែ​ភ្នែក​មនុស្សស្រី។

ចុះប្រទេសរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាវិញ? តើទស្សនៈទាក់ទងនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុរសចាស់ទុំត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​យ៉ាង​ណា?

ផឹកស្រាច្រើន រីករាយនឹងអារម្មណ៍ស្រវឹងក៏ជាភាពរីករាយមួយដែរ។

យ៉ាងណាមិញ សិល្បៈនៃការផឹករបស់មនុស្សចាស់ទុំមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងនោះទេ។

តើអ្នកចង់សាកល្បងបណ្តុះបុគ្គលិកលក្ខណៈ​របស់​សុភាព​បុរស​ពិត​ប្រាកដ​ម្នាក់​ដែរ​ទេ? – ជា​អ្នកដែល​មិន​ត្រឹម​តែ​ចេះ​ផឹក​ស្រា sake ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​យល់​​ពីជម្រៅ​វប្បធម៌ និង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រដែល​​បង្កប់​​ក្នុង​​នោះ​​ផង​​ដែរ។

Abe Kengo