ព្រះសង្ឃដែលប្រើជីវិតរបស់ខ្លួនដើម្បី​ចំអកឡកឡឺយចំពោះអំណោច តើ​ព្រះ​តេជ​គុណ​ចង់​​បង្ហាញ​​ពី​អត្តន័យ​​អ្វី?

ព្រះសង្ឃដែលប្រើជីវិតរបស់ខ្លួនដើម្បីចំអកឡកឡឺយចំពោះអំណោច តើព្រះតេជគុណចង់បង្ហាញ​ពី​អត្តន័យ​​អ្វី?

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន ធ្លាប់មានព្រះសង្ឃមួយអង្គហ៊ានបំបែកគ្រប់សិក្ខាបទទាំងអស់ ថែមទាំងប្រើជីវិតរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្រៀនដល់មនុស្សលោកអ្វីទៅទើបជាតម្លៃពិតប្រាកដក្នុងជីវិត។

ព្រះតេជគុណព្រះនាម Ikkyu Sojun (一休宗純) ។

ក្នុងចំណោមរឿងគំនូរជីវចលបុរាណរបស់ជប៉ុនមានស្នាដៃមួយមានឈ្មោះថា “Ikkyu-san” (ក្មេងប្រុសឆ្លាតវៃ Ikkyu) ដោយផ្អែកលើរូបភាពរបស់ព្រះតេជគុណ។ ទោះជាយ៉ាងណា បុគ្គលិកលក្ខណៈពិតរបស់ព្រះតេជគុណជាមនុស្សសេរីនិយម ហើយព្រហីនរហូតដល់ថ្នាក់ពិបាកនឹងបង្ហាញឡើងវិញ។

មិនដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ ព្រះពុទ្ធសាសនាជប៉ុននាពេលនោះមានច្បាប់វិន័យតឹងរ៉ឹងបំផុត។ យ៉ាង​ណា​មិញ ក្នុងបរិយាកាសដែលមានច្បាប់ទម្លាប់ដ៏តឹងរ៉ឹងនោះ តើលោក Ikkyu បានរស់នៅយ៉ាង​ណា? ចូរ​យើង​ក្រឡេក​មក​​មើល​​រឿង​រ៉ាវ​និយាយ​អំពី​ព្រះ​តេជ​គុណ។

នៅថ្ងៃមួយ គេមើលឃើញ Ikkyu ដើរនៅតាមដងផ្លូវ ដោយយកតាមដាវជប៉ុនដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ អ្វី​ដែល​លេច​ធ្លោ​បំផុត​គឺ​ស្រោម​ដាវ​ពណ៌​ក្រហម​ឆើត។

ហេតុអ្វីបានជាព្រះសង្ឃមួយអង្គបែរជាយកដាវតាម? រឿងនេះស្រាប់តែទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ ក្រោមក្រសែភ្នែកចង់ដឹងចង់ឃើញ ព្រះ​តេជ​គុណ​បាន​ដក​ដាវ​ចេញ។ យ៉ាង​ណា​មិញ អ្វីដែលលេចចេញពីស្រោមដាវពណ៌ក្រហមនោះគ្រាន់តែជាដាវឈើមួយប៉ុណ្ណោះ។

នាសម័យនោះ នៅពេលដែលព្រះពុទ្ធសាសនាកំពុងចុះខ្សោយ ព្រះសង្ឃជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនគិតតែពីរឿងទិញលក់តំណែង ស្លៀកស្បង់ចីពរស្អាតៗ និង​អួត​អាង​អំណាច។

តាមរយៈសកម្មភាពនេះ ព្រះ​​តេជ​​គុណ​​ចង់​ចំអកឱ្យព្រះសង្ឃជាន់ខ្ពស់នៅសម័យនោះថា៖ “ព្រះសង្ឃ​ជាន់​ខ្ពស់​ទាំង​នោះ​ប្រៀប​ដូច​ជា​ដាវ​នេះ មើលពីខាងក្រៅអស្ចារ្យ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលប្រឈមមុខនឹងសេចក្តីស្លាប់រស់ ទុក្ខវេទនាប្រែជាគ្មានប្រយោជន៍ដូចជាឈើ” ។

មានម្តង នៅពេលដែលបុរសអ្នកមានម្នាក់អញ្ជើញចូលរួមពិធីជប់លៀង ព្រះ​តេជ​គុណ​ Ikkyu មាន​ចេតនាស្លៀក​សម្លៀក​បំពាក់​រហែក​របស់​ព្រះ​សង្ឃ​សុំ​ទាន។ ដោយមើលឃើញរូបរាងស្គមស្គាំង រញ៉េរញ៉ៃរបស់​ព្រះ​​តេជ​​គុណ​ ម្ចាស់ផ្ទះបានមើលងាយ ហើយបណ្តេញចេញពីផ្ទះ។

មិនយូរប៉ុន្មាន ព្រះ​តេជ​គុណ​ Ikkyu បានទៅប្តូរស្បង់ចីពរដ៏ថ្លៃថ្នូរ សមរម្យ រួចត្រឡប់ទៅគោះទ្វារវិញ។ លើកនេះ ព្រះ​តេជ​គុណ​​ទទួល​បាន​ការគោរពអញ្ជើញចូលផ្ទះ និងការទទួលស្វាគមន៍ដោយម្ហូបពេញលើតុ។

ប៉ុន្តែនៅពេលដែលម្ហូបត្រូវបានលើកមក មិនត្រឹមតែមិនទទួលទានអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ព្រះ​តេជ​គុណ​បានដោះស្បង់​ចីពរដ៏​មាន​តម្លៃចេញ ហើយ​ចាប់​ផ្ដើម​ត្រដុសទៅលើអាហារ។

នៅពេលដែលមនុស្សគ្រប់គ្នា​ភ្ញាក់ផ្អើលសួរនាំ ព្រះ​​តេជ​គុណ​​បាន​ឆ្លើយ​ថា៖

• “អ្នកដែលទទួលបានការគោរពអញ្ជើញនៅថ្ងៃនេះមិនមែនខ្ញុំនោះទេ គឺស្បង់ចីពរនេះ” ។

តាមរយៈសកម្មភាពនេះ ព្រះ​តេជ​គុណ Ikkyu បានលាតត្រដាងពីទំនោររបស់មនុស្សឲ្យតម្លៃទៅ​លើ​រូប​រាង​ខាង​ក្រៅ ដោយចំអកបុគ្គលដែលមើលតែសំបកក្រៅ ហើយកំណត់តម្លៃរបស់មនុស្សម្នាក់។

មិនត្រឹមតែបានប្រឆាំងនឹងបទដ្ឋានសង្គមដោយបើកចំហរប៉ុណ្ណោះទេ ព្រះ​តេជ​គុណ Ikkyu ថែមទាំងរស់នៅផ្ទុយ​ស្រឡះ​ទាំង​ស្រុងនឹងរូបរាងរបស់ព្រះសង្ឃធម្មតាមួយអង្គផងដែរ។

ព្រះ​តេជ​គុណចូល​ចិត្ត​ស្រា លង់នឹងសម្រស់ – ជាអ្វីដែលព្រះពុទ្ធសាសនានៅសម័យនោះហាមឃាត់​។ ​​ទោះ​ជាយ៉ាង​ណា ព្រះ​តេជ​គុណ​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ច្បាប់​ទម្លាប់​ទាំង​នោះ​ឡើយ។

នៅពេលដែលព្រះ​តេជ​គុណមានព្រះជន្មជាង ៧០ ឆ្នាំ ព្រះ​តេជ​គុណ Ikkyu បានជួប និង​លង់​ស្នេហ៍​ជា​មួយ​អ្នក​ចម្រៀង​ពិការ​ភ្នែក​វ័យ​ក្មេង​ម្នាក់។ អ្នកទាំងពីរបានរស់នៅជាមួយគ្នារហូតដល់បញ្ចប់ជីវិត។

លោកថែមទាំងប្រើចិត្តគំនិតសរសេរកំណាព្យស្នេហាដើម្បីបន្សល់ទុកសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដោយគ្មានបំណងលាក់បាំង ឬបដិសេធអារម្មណ៍របស់ខ្លួននោះឡើយ។

ហើយជាចុងក្រោយ ព្រះតេជគុណទទួលមរណភាពក្នុងជន្មាយុ ៨៧ ឆ្នាំ។ នៅពេលដែលលាចាកលោក កូនសិស្សដែលនៅ​ជុំវិញ​​ព្រះ​​តេជ​គុណ​​បាន​អង្វរ​​​ឲ្យ​​បន្សល់​​ទុក​​ការ​ប្រៀន​ប្រដៅ​ចុង​ក្រោយស្តី​ពី​ការ​ត្រាស់​​ដឹង លះ​បង់​ការ​ស្លាប់រស់ធម្មតារបស់ព្រះសង្ឃ។ យ៉ាងណាមិញ ព្រះតេជគុណ Ikkyu បានសម្លឹង​មើល​កូន​សិស្ស ហើយ​និយាយ​ថា៖ “យើងមិនចង់ស្លាប់នោះទេ។” – ហើយបិទភ្នែកលា​ចាក​លោក។

ក្នុងសម័យកាលមួយដែលព្រះសង្ឃត្រូវបានបង្រៀនឱ្យបោះបង់ភាពលោភលន់ ព្រះ​តេជ​គុណ Ikkyu បែរ​ជា​ទទួល​​ស្គាល់​​អារម្មណ៍​​ចង់​​រស់​​របស់​ខ្លួន​ទៅ​វិញ ទាំងដែលសេចក្តីស្លាប់ជិតមកដល់ក៏​ដោយ។

អស់រយៈពេល ៨៧ ឆ្នាំ ព្រះ​តេជ​គុណ Ikkyu បានរស់នៅស្របតាមគោលបំណងពិតរបស់ខ្លួន ថែមទាំង​អំចកឡកឡឺចំពោះអំណោចដែល​ព្រះ​តេជ​គុណចាត់ទុកថាមិនសក្តិសម​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​គោរព​ដោយងងឹត​ងងល់​របស់​មនុស្ស​នោះ​ទេ។

ជីវិតដែលមានសេរីភាព ភាពក្លាហាន និង​មិន​ប្រក្រតី​ខុសធម្មតា។ ប្រសិន​បើ​ត្រូវ​បាន​ពណ៌នា ប្រហែល​​ជា​ស្មារតីនោះប្រៀបដូចជាបុគ្គលដ៏ក្លាហានម្នាក់ បទចម្រៀងរ៉ុកអិនរ៉ូលក្នុងបរិយាកាស​ស្ងប់​ស្ងាត់។

ក្រឡេកទៅមើលពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ មានមនុស្សជាច្រើនវាយតម្លៃអ្នកដទៃដោយមើលតែរូប​រាង​ខាង​ក្រៅ។

មនុស្សមានប្រាក់ម្នាក់ស្រាប់តែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាមានទេពកោសល្យ ឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ស្រាប់តែទទួល​បានការគោរព អ្នកមានងាយនឹងទទួលបានការកោតសរសើរពីមនុស្សជុំវិញ។

តើអ្វីទាំងនោះពិតជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារធាតុពិតរបស់មនុស្សម្នាក់ដែរទេ?

ពិភពលោកនេះមិនខ្វះមនុស្សដែលទុកឲ្យរូបរាងខាងក្រៅ ឬទ្រព្យសម្បត្តិទាក់ទាញពួកគេនោះទេ ដោយ​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​មើលធ្លុះសារធាតុពិតរបស់មនុស្សម្នាក់។

ទន្ទឹមនឹងនោះ គុណសម្បត្តិខាងក្នុង – ជាអ្វីដែលបង្កើតបានជាតម្លៃពិតរបស់មនុស្សម្នាក់ – បែរ​ជា​ពិបាក​មើល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ។

សម្លៀកបំពាក់ស្រស់ស្អាតមិនអាចបង្កើតបានជាចិត្តគំនិតថ្លៃថ្នូរនោះទេ។ មុខតំណែងដ៏គួរឱ្យគោរពមិនបញ្ជាក់ពីចរិតលក្ខណៈរបស់មនុស្សដែលកាន់តំណែងនោះឡើយ។

ទោះបីជារូបរាងខាងក្រៅមានភាពថ្លៃថ្នូរ និងអស្ចារ្យយ៉ាងណាក៏ដោយ ចិត្តគំនិតខាងក្នុងគឺជារឿង​ខុស​គ្នា​ទាំង​ស្រុង។

ប្រហែលជាអ្វីដែល Ikkyu ចង់បង្ហាញដល់ពិភពលោកនេះ គឺភាពមិនសមហេតុផលនៃការគោរពរូប​រាង​ខាង​ក្រៅ ការឱនក្បាលគោរពចំពោះអំណោច និងការយល់ច្រឡំពីភាពទាក់ទាញខាងក្រៅជាមួយនឹងតម្លៃខាងក្នុង?

តើអ្នកគិតយ៉ាងណាចំពោះសកម្មភាព និងទស្សនៈជីវិតរបស់ព្រះសង្ឃដ៏ពិសេសមួយអង្គម្នាក់នេះ?

Abe Kengo