ពាក្យលាគ្នាដ៏ចម្លែក និងការយល់ឃើញរបស់ប្រជាជនជប៉ុនចំពោះការជួបគ្នា
ពាក្យលាគ្នាដ៏ចម្លែក និងការយល់ឃើញរបស់ប្រជាជនជប៉ុនចំពោះការជួបគ្នា។
មិនថានៅប្រទេស ឬភាសាណានោះទេ សុទ្ធតែមានប្រយោគ របៀបនិយាយពេលលាគ្នា។ របៀបនិយាយនីមួយៗមានអត្តន័យដោយឡែក។
យ៉ាងណាមិញ តើប្រិយមិត្តដឹងទេថាពាក្យ “さようなら” (Sayounara) ក្នុងភាសាជប៉ុនគឺជាឃ្លាមួយដែលសូម្បីតែប្រជាជាជប៉ុនក៏ពិបាកនឹងពន្យល់អត្តន័យរបស់វាដែរទេ?
ឃ្លានេះបង្កប់ទៅដោយការយល់ឃើញ និងការប្រឈមមុខដ៏ពិសេសរបស់ប្រជាជនជប៉ុនចំពោះការជួបគ្នាក្នុងជីវិត។
ប្រសិនបើសាកល្បងប្រៀបធៀបរបៀបនិយាយលាគ្នាជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត ប្រហែលជាយើងអាចនឹងយល់បានខ្លះពីរបៀបគិតដ៏ពិសេសរបស់ប្រជាជនជប៉ុន។
របៀបទីមួយ៖ ពាក្យលាគ្នាដែលបង្ហាញពីអត្តន័យចង់ជួបគ្នាម្តងទៀត។
ដំបូងរបៀបដែលប្រើច្រើនគឺជាពាក្យលាគ្នាដែលបង្ហាញពីក្តីសង្ឃឹមចំពោះថ្ងៃដែលជួបជុំគ្នាឡើងវិញ។
ភាសាអុីតាលី អាល្លឺម៉ង់ ឬចិន… សុទ្ធតែមានរបៀបនិយាយបែបនេះ។ ជាការពិតណាស់ ការបង្ហាញដោយផ្ទាល់ពីបំណងចង់ជួបភាគីម្តងទៀត ជាអ្វីដែលល្អ និងមានអត្តន័យបំផុត។
របៀបទីពីរ៖ ពាក្យលាគ្នាដែលមានវត្តមានរបស់ព្រះ។
ជារបៀបដែលប្រើច្រើនមួយផ្សេងទៀត ជាពាក្យលាដែលរំលឹកដល់ព្រះ។
មានទ្រឹស្ដីមួយបានបង្ហាញថាពាក្យ “Goodbye” ក្នុងភាសាអង់គ្លេសបានមកពីឃ្លា “God be with you” ដែលមានន័យថា “សូមព្រះជាម្ចាស់គង់ជាមួយអ្នកជានិច្ច” ។
ក្នុងភាសាបារាំងក៏មានរបៀបនិយាយស្រដៀងគ្នាដែរ ប៉ុន្តែនោះជាពាក្យដែលប្រើនៅពេលដែលលាមនុស្សម្នាក់ដែលប្រហែលជាមិនជួបគ្នាទៀតទេ។ ហើយប្រសិនបើជួបគ្នាម្តងទៀត គេនឹងប្រើពាក្យលាគ្នាតាមរបៀបទីមួយ។
ក្នុងភាសារុស្ស៊ីក៏មានពាក្យលាគ្នាទុកសម្រាប់អ្នកដែលមិនជួបគ្នាឡើងវិញផងដែរ។ ប៉ុន្តែអត្តន័យរបស់វាបែរជាមានន័យថា “សូមអភ័យទោសឲ្យខ្ញុំផង” – ជាឃ្លាមួយដែលបង្កប់អត្តន័យធ្ងន់ធ្ងរ។
របៀបទីបី៖ ជារបៀបដែលពិសេស។
ក្នុងភាសាម៉ុងហ្គោលីមានរបៀបនិយាយដែលមានន័យថា “រួមជាមួយនឹងភាពរីករាយ” ។
ប្រហែលជាបង្កប់ន័យរង់ចាំជួបគ្នានៅថ្ងៃណាមួយដោយក្តីរីករាយ ជារបៀបនិយាយដែលប៉ិនប្រសប់។
ចំណែកឯពាក្យ “さようなら” (Sayounara) ក្នុងភាសាជប៉ុនត្រូវបានប្រើក្នុងស្ថានភាពបែបណា?
ចម្លើយគឺថាពាក្យនេះត្រូវបានប្រើស្ទើរតែគ្រប់ស្ថានភាពលាគ្នា។
ឧទាហរណ៍ដូចជានៅពេលដែលបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលា ហើយចេញពីរៀន សិស្សនៅតែនិយាយថា “さようなら” ចំពោះមនុស្សដែលគេនឹងជួបគ្នានៅថ្ងៃស្អែក។
ប៉ុន្តែនៅពេលដែលចែកផ្លូវសង្សារ ហើយដឹងថាចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅនឹងមិនអាចជួបគ្នាទៀតឡើយ ប្រជាជនជប៉ុនក៏ប្រើពាក្យនេះផងដែរ។
នៅតែជាពាក្យតែមួយ។
ដូច្នេះតើពាក្យលានេះមានអត្តន័យយ៉ាងណា?
ដំបូងឡើយ អត្តន័យដើមនៃឃ្លានេះគឺ “ប្រសិនបើដូច្នេះមែននោះ…” ។
???
ប្រសិនបើដូច្នេះមែន យ៉ាងម៉េចវិញ? បន្ទាប់មកយ៉ាងណា…?
គ្មាននរណាដឹងនោះទេ។
ជាចុងក្រោយ អ្វីដែលនៅសល់គ្រាន់តែជាពាក្យដែលមិនទាន់បញ្ចប់ ហើយវាបានក្លាយជាពាក្យលាគ្នារបស់ប្រជាជនជប៉ុន។
តាមពិតទៅ របៀបនិយាយនេះមានប្រភពមកពីពាក្យថា៖
“さようであるなら、これにて御免”
(Sayou de aru nara, kore nite gomen)
“បើដូច្នេះទៅហើយ សូមអនុញ្ញាតលាត្រឹមនេះ” ។
និយាយឲ្យខ្លីវាមានន័យថា៖ “ប្រសិនបើរឿងគ្រប់យ៉ាងដូច្នេះមែន ខ្ញុំសូមអនុញ្ញាតបញ្ចប់ការសន្ទនាត្រឹមនេះ លាហើយ” ។
ប្រហែលជាដូច្នេះ។
ប្រសិនបើដូច្នេះ គួរតែទុកកន្លែង “これにて御免” – “សូមអនុញ្ញាតលាត្រឹមនេះ” – ប្រហែលជាងាយយល់ជាង។ ប៉ុន្តែមិនដឹងហេតុអ្វីបានជាប្រជាជនជប៉ុនគ្រាន់តែទុកឃ្លាភ្ជាប់ ហើយធ្វើឲ្យវាក្លាយទៅជាពាក្យលាគ្នា។
ពេលក្រឡេកមើលដំបូង ចំណុចនេះហាក់បីដូចជាពិបាកយល់។ ប៉ុន្តែខ្ញុំយល់ឃើញថាវាបង្កប់ទៅដោយទស្សនៈដ៏ពិសេសរបស់ប្រជាជប៉ុនចំពោះការជួបគ្នាក្នុងជីវិត។
ក្នុងភាសាជប៉ុនមានសុភាសិតមួយនិយាយថា៖
一期一会(いちごいちえ)- ការជួបគ្នាម្តងក្នុងជីវិត។
អត្ថន័យនៃប្រយោគនេះគឺសូមចាត់ទុករាល់ពេលដែលជួបគ្នាសុទ្ធតែជាឳកាសតែម្តងក្នុងជីវិត ដូច្នេះចូរឲ្យតម្លៃពេលវេលានីមួយៗ។
អាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ទៅមុខអាចជួបគ្នាម្តងទៀតដែរឬអត់ សម្រាប់ប្រជាជនជប៉ុនហាក់បីដូចជាមិនមែនរឿងសំខាន់នោះទេ។
ក្រៅពីនេះ ការដែលរក្សាពាក្យភ្ជាប់អាចត្រូវបានចាតុទុកថាជារបៀបនិយាយដែលបង្កប់អត្តន័យ។ ពាក្យបន្ទាប់ដែលមិនបាននិយាយចេញ សម្រាប់ទុកឲ្យអ្នកស្តាប់ពិចារណា និងស្រមៃគិតដោយខ្លួនឯង។
ដោយមិននិយាយចេញគ្រប់យ៉ាងដែលខ្លួនចង់បង្ហាញទេ ប្រជាជនជប៉ុនតែងតែទុកចន្លោះពេលសន្ទនា ដែលអនុញ្ញាតឲ្យភាគីគិត និងយល់ដោយខ្លួនឯង។ នេះជាលក្ខណៈពិសេសមួយក្នុងចំណោមរបៀបទំនាក់ទំនងរបស់ប្រជាជនជប៉ុន។
ប្រសិនបើនរណាម្នាក់យល់ឃើញថា របៀបនិយាយនេះរំខាន និងស្មុគស្មាញក៏មិនអាចបន្ទោសបានដែរ។ ហើយនេះក៏ជាចំណុចមួយក្នុងចំណោមចំណុចដែលធ្វើឲ្យជនបរទេសពេលរៀនភាសាជប៉ុនពិបាកផងដែរ។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើយើងយល់ឃើញតាមទិសដៅវិជ្ជមានថា នេះជាលក្ខណៈវប្បធម៌ដោយឡែករបស់ជប៉ុន ប្រហែលជាអាចធ្វើឲ្យភាសាជប៉ុនក្លាយជាភាសាមួយដែលផ្តួចផ្តើមការចង់ដឹងចង់ឃើញរបស់មនុស្ស និងអារម្មណ៍ជាច្រើនមែនទេ?
Abe Kengo
