ពិធីបុណ្យសែនព្រះខែនៅជប៉ុនកាលពីបុរាណ និងបច្ចុប្បន្ន

ពិធីបុណ្យសែន​ព្រះ​ខែ​នៅ​ជប៉ុន​កាល​ពី​បុរាណ និង​បច្ចុប្បន្ន។

ក្នុងអំឡុងពេលនេះយើងកំពុងត្រៀមចូលដល់រដូវបុណ្យសែនព្រះខែ។

នៅតាមហាងមានលក់នំសែនព្រះខែ ដែលធ្វើឲ្យយើងទាំងអស់គ្នាមើលឃើញកាន់តែច្បាស់ថា រដូវស្លឹក​ឈើ​ជ្រុះ​កំពុង​មក​ដល់។

ចុះនៅប្រទេសជប៉ុនយ៉ាងម៉េចវិញ? តើ​ពិធីបុណ្យ​សែនព្រះខែរបស់ជប៉ុនកាលពីសម័យបុរាណ និងបច្ចុប្បន្នបាន​ផ្លាស់ប្តូរ​យ៉ាង​ដូចម្តេច?

ចូរយើងក្រឡេកមកមើលវប្បធម៌ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ជាមួយនឹង JAPO ទាំងអស់គ្នា។

កាលពីសម័យមុន ប្រជាជនជប៉ុនមានទំនៀមទម្លាប់មើលព្រះច័ន្ទដែលគេហៅថា お月見 (Otsukimi) – ទំនៀម​ទម្លាប់​មើល​ព្រះច័ន្ទ។

គេនាំគ្នារៀបចំនំ dango សម្រាប់សែន ហើយគយគន់ព្រះច័ន្ទ។ ជាពិធីបុណ្យដែលស្ងប់ស្ងាត់ ល្អប្រពៃ និង​មាន​លក្ខណៈ​បែប​ជប៉ុន។

ក្នុងអំឡុងពេលនេះព្រះច័ន្ទត្រូវបានគេហៅថា “中秋の名月” (Chushu no Meigetsu) – “ព្រះច័ន្ទដ៏ស្រស់ស្អាតនៅយប់បុណ្យសែនព្រះខែ” ព្រោះមនុស្សកាលពីសម័យមុនជឿថា នេះជាពេលវេលា​ដែល​ព្រះ​ច័ន្ទ​ស្អាត​បំផុត​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ។

ធ្លាប់មានរឿងដ៏ល្បីមួយនិយាយពីអ្នកនិពន្ធដ៏អស្ចារ្យរបស់ជប៉ុន Natsume Soseki ។

គេនិយាយថា នៅពេលបកប្រែឃ្លាជាភាសាអង់គ្លេស “I love you” លោកបានបកវាទៅជា៖

“月が綺麗ですね – (Tsuki ga kirei desu ne!)

ប្រែថា៖ – “ព្រះច័ន្ទយប់នេះពិតជាស្អាតណាស់” ។

ដូចដែល JAPO បានលើកឡើងពីមុនមក ក្នុងវប្បធម៌ជប៉ុន មនុស្សពេលខ្លះមិនអាចនិយាយពាក្យ​ស្រលាញ់​ដោយ​ផ្ទាល់​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​បង្ហាញ​ពី​ក្តី​ស្រលាញ់​​តាម​រយៈ​​ពាក្យ​​ពេចន៍​បង្កប់​អត្តន័យ។

ការដែលយកព្រះច័ន្ទសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីស្រលាញ់ឃើញថាកាលពីសម័យមុន ព្រះច័ន្ទមានភាពស្រស់​ស្អាត និង​អាថ៌កំបាំង​យ៉ាង​ណា។

ទោះជាយ៉ាងណា នោះជារឿងកាលពីអតីតកាលទៅហើយ។

ចូរយើងត្រឡប់មកជប៉ុននាសម័យបច្ចុប្បន្នវិញ។

សព្វថ្ងៃនេះ នៅតាមដងផ្លូវមានពន្លឺភ្លើងរហូតដល់យប់ជ្រៅ។ អគារខ្ពស់ៗព័ទ្ធជុំវិញ ហើយមនុស្សក៏​លែង​មាន​ទម្លាប់​សម្លឹង​ទៅ​លើ​មេឃ​ទៀត​ដែរ។

ពិតជាគួរឲ្យស្តាយណាស់ដែលទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីមើលព្រះច័ន្ទដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ជប៉ុនកាលពីបុរាណ​កំពុង​តែ​បាត់​បង់​បន្តិច​ម្តងៗ និងស្ទើរតែបាត់បង់ក្នុងជីវិត​របស់​ប្រជាជន​ជប៉ុន​នា​ពេលបច្ចុប្បន្ន។

យ៉ាងណាមិញ រឿងមួយផ្សេងទៀតបានលេចឡើង នោះគឺ Tsukimi Burger – នំប៉័ងប៊ឺហ្គឺគយគន់ព្រះច័ន្ទ – ជាផលិតផលប៊ឺហ្គឺដែលមានកំណត់តាមរដូវកាលដ៏ល្បីបំផុតនៃខ្សែសង្វាក់អាហាររហ័ស McDonald’s ក្នុង​ប្រទេស​ជប៉ុន។

McDonald’s បានប្រដូចរូបភាពស៊ុតចៀនរាងមូលដូចជាព្រះច័ន្ទ រួចដាក់ក្នុងនំប៉័ងហាំប៊ឺហ្គឺ ហើយ​ហៅ​ថា “Tsukimi Burger” ។

ជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឆ្លាតវៃខ្លាំងណាស់។

ដោយសារតែយុទ្ធសាស្ត្រនេះត្រូវបានធ្វើឡើងវិញជារៀងរាល់ឆ្នាំ យូរៗទៅក្លាយជាទម្លាប់ ដូច្នេះនៅ​ពេល​ដែល​រដូវ​ស្លឹក​ឈើ​ជ្រុះ​មក​ដល់ ក្នុង​គំនិត​របស់​ប្រជាជន​ជប៉ុន​បែរ​ជា​ចង់បរិភោគ Tsukimi Burger ។

ហើយខ្ញុំក៏ជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាជនជប៉ុនទាំងនោះផងដែរ។

ទោះបីជាខ្ញុំបានចាកចេញពីប្រទេសជប៉ុន និងកំពុងរស់នៅប្រទេសវៀតណាម ប៉ុន្តែនៅពេលដែល​មើល​ឃើញ​នំ​ព្រះ​ខែ ខ្ញុំ​តែង​តែ​នឹក​ឃើញ​ដល់ Tsukimi Burger ។

ភាពជោគជ័យនេះទំនងជាលើសពីការរំពឹងទុក ដែលបានជម្រុញឲ្យម៉ាកយីហោផ្សេងទៀតចាប់ផ្តើមដាក់ឲ្យដំណើរការយុទ្ធសាស្រ្តស្រដៀងគ្នា។

មិនត្រឹមតែ McDonald’s ប៉ុណ្ណោះទេ ហាងប៊ឺហ្គឺជាច្រើនផ្សេងទៀតក៏បានដាក់ចេញផលិតផល “Tsukimi” នេះផងដែរ។ សូម្បីតែភោជនីយដ្ឋានគ្រួសារក៏ដាក់ស៊ុតចៀននៅលើសាច់ចិញ្ច្រាំ hamburg ហើយ​ហៅ​មុខ​ម្ហូប​នោះ​ថា “Tsukimi” ។

តាមពិតទៅ មុខម្ហូបទាំងនេះគ្រាន់តែជាប៊ឺហ្គឺ ឬសាច់ចិញ្ច្រាំដែលមានស៊ុតប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ ដោយធ្វើឲ្យវាក្លាយទៅជាមុខម្ហូបមានកំណត់តាមរដូវកាល ពួកគេបង្កើតបានជាអារម្មណ៍ “មុខម្ហូបរដូវបុណ្យសែនព្រះខែ” សម្រាប់ភ្ញៀវ។

តាមពិតទៅ មិនចាំបាច់បរិភោគនៅពេលនេះនោះទេ ពួកគេអាចដាក់បញ្ចូលក្នុងម៉ឺនុយមុខម្ហូប​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​ពួកគេបែរជា​មាន​ចេតនា​លក់​ក្នុង​បរិមាណ​មាន​កំណត់​តាម​រដូវ​កាល។

ពីទំនៀមទម្លាប់មើលព្រះច័ន្ទដ៏ស្រស់ស្អាតកាលពីសម័យមុន វប្បធម៌ជប៉ុនបានផ្លាស់ប្តូរពិធីបុណ្យនេះ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្តធ្វើ​ម្ហូប​អាហារ។

ប្រជាជនជប៉ុនបានផ្លាស់ប្តូរទំនៀមទម្លាប់មើលព្រះច័ន្ទដ៏ស្រស់ស្អាតក្លាយទៅជារដូវកាលទទួល​ទាន​អាហារ​មិន​ដឹង​តាំង​ពី​ពេល​ណា។

នៅពេលខ្លះខ្ញុំក៏ធ្លាប់សួរខ្លួនឯងដែរថា មិនដឹងថាវប្បធម៌ជប៉ុនដូចនេះល្អដែរអត់ទេ? ប៉ុន្តែប្រហែល​ជា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ពាក្យ “Tsukimi” នៅតែមិនទាន់បាត់បង់នោះទេ។ ប្រហែល​ជាចំណុច​នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​គួរ​តែ​ត្រេក​អរ​ទៅ​ហើយ។

និយាយពី McDonald’s – ម៉ាកយីហោដែលបានផ្តួចផ្តើម sukimi Burger ខ្ញុំសូមចែករំលែកបន្ថែម។

នៅរដូវរងា McDonald’s ជប៉ុនថែមទាំងមានមុខម្ហូបល្បីតាមរដូវកាលមួយហៅថា Gurakoro Burger (Burger croquette gratin) នេះជានំប៉័ងប៊ឺហ្គឺដែលមានស្នូលក្រែមគ្រឿងសមុទ្រ។ 

ប៊ឺហ្គឺនេះមានលក្ខណៈពិសេសព្រោះស្នូល និងសំបកខាងក្រៅសុទ្ធតែធ្វើពីម្សៅ បង្កើតបានជាសំបក​នំទន់ និងរសជាតិខ្ទិះ។ មិនថាសំបកនំប៉័ង macaroni ទឹកជ្រលក់ពណ៌ស និងកំទេចនំប៉័ងខាង​ក្រៅ​សុទ្ធ​តែ​ធ្វើ​ពី​ម្សៅ។

ជាទូទៅមុខម្ហូបនេះដាក់លក់រយៈពេលប្រហែលមួយខែក្នុងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ហើយតែងតែត្រូវបានប្រជាជនជប៉ុនរកទិញនៅពេលដែលរដូវរងាមកដល់។

នេះជារឿងរ៉ាវនិយាយពីរដូវបុណ្យសែនព្រះខែនៅប្រទេសជប៉ុន។

ចំណែកឯរដូវបុណ្យសែនព្រះខែនៅប្រទេសរបស់ប្រិយមិត្តទាំងអស់គ្នា ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ទំនៀមទម្លាប់ដ៏ស្រស់ស្អាតនោះអាចបន្តដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយៗទៀត។

ព្រោះវប្បធម៌មិនមែនស្ថិតនៅលើរឿងដែលធំដុំប៉ុណ្ណោះទេ។ ពេលខ្លះវាផ្តើមចេញពីនំ ពន្លឺភ្លើង រាត្រី​ពន្លឺ​ព្រះ​ច័ន្ទ ឬ​ពេល​វេលា​ដែល​គ្រួសារ​ទាំង​មូល​អង្គុយ​ជុំ​គ្នា ហើយសម្លឹងមើលទៅលើមេឃ។

ខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ឃឹមថា ជាច្រើនឆ្នាំទៅមុខទៀត នៅពេលដែលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះមកដល់ ប្រជាជននៅ​តែ​ចង​ចាំ​ពិធីបុណ្យ​សែន​ព្រះ​ខែ ប៉ុន្តែមិន​បាត់​បង់​​សម្រស់​​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​។

Abe Kengo